Jaarverslag 2020
01

Voorwoord

Bedrijfsmatig verpakkingsafval recycleren, dat doen we allemaal samen.

Valipac, een successtory waar we in België trots op mogen zijn.

Valipac heeft een unieke positie in Europa. We zijn de enige organisatie die zich specifiek met de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid van bedrijfsmatige verpakkingen bezighoudt. En we doen het vrij goed: niet alleen is 80% van de op de Belgische markt gebrachte hoeveelheid aan bedrijfsmatige verpakkingen vandaag herbruikbaar (3.100.000 ton), de Belgische industrie kan ook bogen op een recyclagepercentage van 89,4% voor eenmalige verpakkingen. Daarmee behalen we én overschrijden we de Europese doelstellingen op een kostenefficiënte manier.

2020 is voor ons allemaal een moeilijk en bijzonder jaar geweest. Desondanks is ons team op volle kracht blijven werken en hebben we mooie resultaten geboekt. In overeenstemming met de visie die we met onze partners hebben gedefinieerd, zijn we blijven inzetten op de circulariteit van bedrijfsmatige verpakkingen. In 2020 hebben we deze visie vertaald naar vier belangrijke actiegebieden, die we in dit verslag nader zullen beschrijven.

Uitdaging 1

HET RECYCLAGECIJFER VERHOGEN

Het nieuwe Samenwerkingsakkoord, dat de problematiek van de huishoudelijke en bedrijfsmatige verpakkingen regelt voor de drie Belgische gewesten, legt voor de komende jaren zeer ambitieuze recyclagedoelstellingen op. We staan dan ook voor een grote uitdaging en alle stakeholders zullen bij dit proces moeten betrokken worden.

Uitdaging 2

DE TRACEERBAARHEID VERZEKEREN OM DE RECYCLAGE TE GARANDEREN

Tot begin 2018 was China de belangrijkste afnemer van bedrijfsmatig plastic verpakkingsafval. Toen China zijn grenzen sloot voor de invoer van afval, schoten de installaties in Zuidoost-Azië als paddenstoelen uit de grond om afval te verwerken, waardoor de traceerbaarheid afnam. In afwachting dat Europa de infrastructuur op poten zet die nodig is om haar afval te verwerken, moeten we de traceerbaarheid naadloos kunnen garanderen voor alle stromen die binnen en buiten Europa worden gerecycleerd.

Uitdaging 3

DE LOKALE RECYCLAGE STIMULEREN

Het exporteren van bedrijfsmatig verpakkingsafval naar Azië of Turkije is geen duurzame oplossing. Om de lokale recyclagesector naar een hoger niveau te tillen, moet aan drie essentiële voorwaarden worden voldaan:

  1. de financiële haalbaarheid verzekeren
  2. zorgen voor voldoende en constante aanvoer en
  3. afzet garanderen voor gerecycleerde materialen.

Het ontwikkelen van lokale recyclagecapaciteit is een langdurig proces en daarom leggen we nu al de bouwstenen.

Uitdaging 4

DE RECYCLEERBAARHEID EN CIRCULARITEIT PROMOTEN

Onze bedrijven investeren al jaren in de ontwikkeling van milieuvriendelijkere huishoudelijke verpakkingen. Voor bedrijfsmatige verpakkingen trappelen we nog steeds ter plaatse, meestal door een gebrekkige kennis van de recyclageprocessen. De bedrijfsmatige verpakkingen moeten voldoen aan criteria waarmee een hoogwaardige recyclage mogelijk wordt. We hebben nog veel werk voor de boeg. Bij Valipac zijn we ervan overtuigd dat we, samen met onze partners, een sterk team en onder de dynamische impuls van een nieuwe voorzitter de verpakkingscirkel zullen rond maken.

Francis Huysman,
Managing Director

Samen delen we de verantwoordelijkheid en werken we elke dag aan een duurzame toekomst.

Financieel resultaat 2020

Uitbetaling van premies aan bedrijven

Valipac verleent financiële steun aan bedrijven die bedrijfsmatig verpakkingsafval sorteren.
5.810 bedrijven zijn begonnen met sorteren in 2019 en kregen voor de eerste keer een premie van Valipac.
In 2019 genoten zo 37.370 bedrijven van een premie van Valipac.

De begunstigden zijn hoofdzakelijk (K)KMO’s

primes
  • Zeer kleine ondernemingen
  • Kleine ondernemingen
  • Middelgrote ondernemingen
  • Grote ondernemingen

Relatief aandeel van de premies in het totale bedrag

primes
  • Startpremie
  • Zakpremie
  • Recyclagepremie hout
  • Recyclagepremie plastic
  • Containerpremie (excl. zakken)

We sluiten het boekjaar 2019 met een licht positief resultaat van € 600.000.
We behaalden een uitzonderlijk financieel resultaat op onze beleggingen van € 974.000.

Inkomsten facturatie klanten

13.506.000 €

Vergoeding ontpakkers

7.245.000 €

Werkingskosten

5.242.000 €

Vergoeding ophalers

2.252.000 €

Terugdraaien provisies voorgaande jaren

1.833.000 €

Resultaat boekjaar 2019

600.000 €

Co-responsabiliseren

Samen werken aan een circulaire economie.

Co-responsabiliseren

In het najaar van 2020 lanceerden we onze nieuwe corporate campagne “Bedrijfsmatig verpakkingsafval recycleren, dat doen we allemaal samen”. De titel en het beeld van deze campagne weerspiegelen perfect de visie die we samen met al onze stakeholders hebben gedefinieerd, namelijk samen werken aan een circulaire economie van bedrijfsmatige verpakkingen.

De ondertekening van het Plan Bedrijfsmatige Verpakkingen is in die zin ongetwijfeld een van de mooiste realisaties van 2020. Onder de auspiciën van het Verpakkingsplatform van het VBO en in samenwerking met Valipac heeft de Belgische bedrijfswereld een ambitieus actieplan opgesteld met concrete acties en specifieke doelstellingen om de belangrijkste uitdagingen van de circulariteit van bedrijfsmatige verpakkingen aan te gaan en het Belgische systeem nog efficiënter te maken.

Preventie & Eco-design

  • Circulariteit opnemen in preventieplannen
  • Kennis delen door de oprichting van een hub
  • Bulkleveringen stimuleren
  • Meer herbruikbare verpakkingen
  • Guidelines Design4Circularity ontwikkelen
  • Eco-modulatie invoeren

Selectieve inzameling

  • Meer selectieve inzameling
  • Meten voor meer efficiëntie

Traceerbaarheid en recyclage in Europa/België

  • Naar een maximale traceerbaarheid
  • Recyclage in België bevorderen
  • Recyclage aantonen
  • Het gebruik van gerecycleerd materiaal stimuleren

3 Pijlers

12 Thema’s

24 Engagementen

Timeline

2020

  • De hoeveelheid bedrijfsmatig verpakkingsafval in het restafval is bepaald
  • 80% van de bestemmingen van bedrijfsmatig plastic verpakkingsafval is geïdentificeerd

2021

  • Leveringen in bulk zijn in kaart gebracht
  • Guidelines voor recycleerbare bedrijfsmatige verpakkingen zijn opgesteld
  • 80% van de bestemmingen van bedrijfsmatig papier/karton verpakkingsafval is geïdentificeerd
  • De circulaire hub is opgericht
  • De bezoeken bij de recycleurs zijn gepland

2022

  • Niet gerecycleerde stromen zijn in kaart gebracht
  • Opzetten van een nulmeting voor recycled content

2023

  • Recyclage-oplossingen worden gezocht voor een niet gerecycleerde stroom per jaar

2024

  • Valipac voert de eco-modulatie in
  • 100% van de bestemmingen van bedrijfsmatig verpakkingsafval is geïdentificeerd
  • Bedrijven nemen gerecycleerd materiaal in hun nieuwe verpakkingen op

2025

  • Het aantal bedrijven dat sorteert, stijgt met 25%
  • Meting van het engagement om recycled content op te nemen

2030

  • Bedrijven gebruiken herbruikbare palletten voor minstens 80% van de leveringen aan hun Belgische klanten
  • Het bedrijfsmatig verpakkingsafval aanwezig in het restafval daalt met 20%
  • Het aantal bedrijven dat sorteert, stijgt opnieuw met 25%

Dit plan past perfect in onze circulaire visie die 4 grote uitdagingen voor bedrijfsmatige verpakkingen identificeert: het recyclagecijfer verhogen, de traceerbaarheid verzekeren om de recyclage te garanderen, de lokale recyclage stimuleren en de recycleerbaarheid en circulariteit stimuleren. We willen deze uitdagingen aangaan door het coresponsabiliseren van alle stakeholders in de waardeketen.

Uitdaging 1

Het recyclagecijfer verhogen.

Uitdaging 1

Voor het referentiejaar 2019 hebben we aangetoond dat 89,4% van de bedrijfsmatige verpakkingen die op de Belgische markt worden gebracht, werd gerecycleerd. Deze resultaten worden berekend in overeenstemming met de huidige Belgische en Europese regelgeving.

In 2020 heeft de COVID-19 crisis veel Belgische bedrijven gedwongen om hun deuren voor langere tijd te sluiten, wat resulteerde in een daling van 15% van de inzameling van het bedrijfsafval. Op basis van de informatie die we tot nu toe hebben verzameld, blijft de hoeveelheid ingezameld bedrijfsmatig verpakkingsafval stabiel (resultaat vóór controle).

Wat de op de markt gebrachte tonnages betreft, kunnen we ook een daling verwachten, maar we kunnen de omvang ervan nog niet inschatten (de aangiften worden eind februari ingediend). Het is mogelijk dat deze dalingen leiden tot een status quo in het recyclagepercentage ten opzichte van het jaar 2019.

Een van de grootste uitdagingen bij het bereiken van de recyclagepercentages van het nieuwe Samenwerkingsakkoord is het vergroten van de selectieve inzameling van plastic.

De recyclagedoelstellingen opgelegd door het nieuwe Samenwerkingsakkoord, die de problematiek van de huishoudelijke en bedrijfsmatige verpakkingen regelt voor de drie Belgische gewesten, zijn niet minder dan ambitieus te noemen.

Het Akkoord voorziet in het geleidelijk optrekken van de minimumdrempel voor de recyclage van bedrijfsmatige verpakkingen. Tegen 2030, zullen de Belgische ondernemingen moeten aantonen dat 65% van de plastic bedrijfsmatige verpakkingen die ze op de markt brengen effectief gerecycleerd wordt. We staan dan ook voor een grote uitdaging en alle stakeholders zullen bij dit proces moeten betrokken worden.
Bedrijven sorteren globaal genomen steeds meer en beter, maar is er nog heel wat ruimte voor verbetering.

Recyclagepercentage van de bedrijfsmatige verpakkingen in 2019

Realisaties van 2020

Sensibiliseringscampagne

Welke acties hebben we ondernomen in 2020?

Om de selectieve inzameling van plasticfolie bij bedrijven te boosten, lanceerden we samen met 13 aangesloten ophalers in september 2020 een marketingcampagne naar meer dan 17.000 bedrijven die tot vandaag nog geen folie sorteerden.

De inzameling van plasticfolie is namelijk een vrij eenvoudig proces. De ophalers van bedrijfsafval bieden foliezakken aan die gewoon mee opgehaald worden samen met de container voor papier/karton. De kosten voor het inzamelen, sorteren en recycleren van de folie zitten vervat in de aankoopprijs van de zakken.

Om de boodschap op een krachtige manier bij de bedrijven te brengen deden we beroep op “sorteercoaches” Nic Balthazar en Patrick Ridremont, die aan de hand van concrete tips bedrijven aanspoorden om hun plasticfolie te sorteren. Meer dan 5.000 ondernemingen ontvingen een startpakket met 3 gratis foliezakken. Na een maand gaf 69% van de bedrijven aan de zakken reeds in gebruik te hebben genomen, en was 64% van plan in de toekomst dit soort zakken bij hun afvalophaler aan te kopen.

 

Nic Balthazar
Filmregisseur en sorteercoach in bedrijven

Resultaten van de campagne

Geografische spreiding van de verdeelde zakken

map

Verspreiding per sector van de verdeelde zakken

  • voiture 20%Autohandel en benzinestations
  • horeca 14%Horeca
  • commerces 14%Groot- en kleinhandel niet voeding
  • construction 13%Bouw
  • services 8%Diensten
  • commerces7%Groot- en kleinhandel voeding

15.750

verdeelde gratis zakken

17.100

gecontacteerde bedrijven

13

deelnemende ophalers

Waarom sorteren bedrijven hun plastic afval niet?

In het najaar van 2020 hebben we het onderzoeksbureau Haystack opdracht gegeven een onderzoek uit te voeren naar de remmen en hefbomen voor het sorteren van plastic afval in bedrijven. Dit brede onderzoek werd uitgevoerd bij 400 bedrijven uit de drie regio’s van het land met een grote verscheidenheid van grootte en sectoren.

Iets meer dan de helft van de ondervraagde bedrijven (54%) geeft toe dat het gemakkelijker is om niet te sorteren. Zij worden geconfronteerd met te veel verschillende plasticstromen (52%) en hebben het gevoel dat ze te weinig plastic afval hebben om te sorteren (49%).

De redenen die bedrijven motiveren om te sorteren zijn sterk gelinkt aan redenen waarom ze niet sorteren.

De meerderheid van de bedrijven (85%) wil alle soorten plastic kunnen verzamelen in één enkele recipiënt en (79%) is op zoek naar duidelijke instructies.
Communicatiemateriaal kan hen helpen bij het opzetten van een sorteerproces (75%).

Bedrijven die vandaag hun folie niet uitsorteren weten vaak niet hoe ze dit moeten aanpakken of gaan er (ten onrechte) van uit dat dit weinig verschil maakt omdat het om eerder kleine volumes gaat. Inzetten op sensibiliseren blijft dus het allerbelangrijkste. We willen bedrijven bewustmaken van het enorme potentieel aan recyclage en hen concrete tips geven over hoe ze hun plasticfolie kunnen sorteren.

Gebrek aan intrinsieke motivatie en duidelijke informatie: het is makkelijker om niet te sorteren.

Uitdaging 2

De traceerbaarheid verzekeren om de recyclage te garanderen.

Uitdaging 2

Een veelbesproken vraag de voorbije jaren: waar belandt ons afval uiteindelijk?

Dankzij contracten met traders en de samenwerking met aangesloten ophalers hebben we 90% van de bestemmingen van ons bedrijfsmatig plastic verpakkingsafval in kaart gebracht.

Wie zijn de traders?

Ophalers hebben niet de mogelijkheid om alle recyclageprocessen zelf te beheren.
Sommige daarvan omvatten internationaal transport en complexe administratieve formaliteiten. Zij zijn dus afhankelijk van traders, die het afval kopen, sorteren en vermarkten naar recyclagefabrieken in verschillende landen.

Omwille van de commerciële gevoeligheid van de informatie was het geen eenvoudige opdracht om de weg die ons bedrijfsafval buiten onze landsgrenzen aflegt te traceren.

De onderhandelingen met de traders hebben zo’n 2 jaar geduurd. Dankzij de ondertekende overeenkomsten krijgen we vandaag, met een volledige transparantie, toegang tot alle data over hun klanten in België, de hoeveelheid plastic verpakkingsafval, de verschillende types ervan en de recyclagebedrijven waar het Belgische afval naartoe wordt gebracht om te worden gerecycleerd.

Realisaties van 2020

 90% van de bestemmingen in kaart gebracht

In 2020 zijn we erin geslaagd overeenkomsten te sluiten met 8 traders: Broeckx Plastic Recycling, De Paauw Plastic Recycling, Fremo, Gemini, Kras Recycling, Peute Recycling, RVG Rohstoff (Fischer Belgium), en Synergy Tradeco.
Deze traders zijn een minderheid van de 42 geïdentificeerde traders, maar beheren wel ongeveer 85% van het volume plastic verpakkingsafval dat via trading wordt verhandeld. Deze traders werken volledig in lijn met de Europese normen en willen langs deze weg een bijdrage leveren aan een transparantere afvalketen. Ze geven ook toegang tot alle data over hun klanten in België, de hoeveelheid plastic afval, de kwaliteit ervan en de recyclagebedrijven waar zij het naartoe brengen.

Op basis van de input van de ophalers en nu ook de traders hebben we vandaag een duidelijk zicht op 90% van de recyclagemarkt van bedrijfsmatig plastic verpakkingsafval. Van de 58.800 ton bedrijfsmatige plastic verpakkingen die aan Valipac werden gedeclareerd, werd 42% binnen de Europese Unie gerecycleerd (o.a. België, Frankrijk, Nederland, …), 39% in Azië (o.a Indonesië, Maleisië, Vietnam, …) en 19% in Turkije.

We hebben de informatie van de traders gecontroleerd. Om toe te zien op de kwaliteit van de eigenlijke recyclage, moeten de controles bij de geïdentificeerde recycleurs nu opgedreven worden.

Bestemmingen van het Belgisch plastic bedrijfsmatig verpakkingsafval.

Volgende halte: maximale traceerbaarheid en uitbreiding naar andere stromen.

We doen er alles aan om onze afvalketen zo transparant mogelijk te maken. We zijn de eerste organisatie in Europa die erin
geslaagd is om in kaart te brengen waar ons bedrijfsmatig plastic verpakkingsafval exact naartoe gaat.

Om de traceerbaarheid te vergroten, willen we enerzijds de aangesloten ophalers aanmoedigen om samen te werken met traders die een contract hebben ondertekend met Valipac en anderzijds onze samenwerking uitbreiden naar andere traders.

In eerste instantie hebben we ons gericht op plasticafval omdat hier de grootste uitdagingen lagen, maar ondertussen zijn we ook al begonnen met de cartografie van andere afvalstromen zoals papier en karton.

Uitdaging 3

De lokale recyclage stimuleren.

Uitdaging 3

We zijn er ons allemaal van bewust dat het exporteren van ons verpakkingsafval naar Azië of Turkije geen duurzame oplossing is. Maar welk verpakkingsafval gaat naar export en waarom?

Papier/karton en plastic zijn de twee bedrijfsmatige verpakkingsstromen die het meest worden geëxporteerd. Hout en metaal worden in België of in de buurlanden gerecycleerd.

Waarom worden papier/karton en plastic geëxporteerd?
Verschillende factoren spelen hierbij een rol, maar een van de belangrijkste redenen is dat importerende landen aanzienlijke hoeveelheden gerecycleerd materiaal gebruiken als grondstof voor nieuwe materialen. Vandaag weten we dat 58% van het bedrijfsmatig plastic verpakkingsafval naar Azië en Turkije wordt geëxporteerd.

Voor papier/karton, schatten we dat 50% van de tonnage naar export gaat. Het opzetten van een recyclage-installatie voor plasticfolie verreist weinig investeringen, wat het grote aantal bestemmingen verklaart en de ontwikkeling van een traceerbaarheidsen controlesysteem bemoeilijkt.

Voor papier/karton is het een ander verhaal. De investeringen zijn veel hoger en de papierfabrieken zijn zeer grote installaties. Het aantal papierfabrieken is dus veel beperkter.

Wat doet Valipac om de lokale recyclage te stimuleren?

Lokale recyclage kan worden overwogen als het financieel haalbaar is, als de recyclagefaciliteiten de garantie hebben van voldoende en constante aanvoeren en als er afzetmogelijkheden zijn voor de gerecycleerde materialen.

Van de 58.800 ton bedrijfsmatige plastic verpakkingen die aan Valipac gedeclareerd worden, zijn er vandaag 42% binnen de Europese Unie gerecycleerd, waarvan 75% binnen een straal van 300 km rond Brussel.

Lokale recyclage is een doelstelling op middellange termijn waarvoor we nu al de koers uitzetten. We willen geleidelijk aan het geëxporteerd afval naar lokale fabrieken halen. De informatie die verzameld wordt om de selectieve inzameling bij bedrijven op te volgen laat ons toe gerichte en gepersonaliseerde communicatie- en sensibiliseringsacties te voeren. Op deze manier willen we het volume van de ingezamelde plasticfolie vergroten. Tegelijkertijd verhogen we het aantal innovatieve projecten om aan te tonen dat het mogelijk is om materialen uit selectieve inzamelingen te gebruiken voor de productie van nieuwe verpakkingen.

Realisaties van2020

Een boost voor de recyclage van marginale stromen

PE-folies en -hoezen zijn goed voor ongeveer 80% van het volume van bedrijfsmatige plastic verpakkingen die op de Belgische markt worden gebracht. Naast deze folies zijn ook andere stromen bedrijfsmatige plastic verpakkingen in kleinere hoeveelheden aanwezig. Deze omvatten spanbanden, geschuimd beschermingsmateriaal, emmers voor de voedingssector, …

Als het gaat over afvalproductie zijn deze zeer kleine stromen in kleine hoeveelheden per producent aanwezig, wijdverspreid over het land. Hierdoor worden ze over het algemeen niet aan de bron ingezameld en vinden ze niet de weg naar recyclage. We willen deze stromen een impuls geven en verschillende scenario’s testen om ze te recycleren.

Plastics Go Green and Circular Challenge

De Plastics Go Green and Circular Challenge is een initiatief van het Waalse Gewest om starters en KMO’s aan te moedigen meer te innoveren op het gebied van circulaire economie en plastic. 10 belangrijke uitdagingen in verband met de circulaire economie op het gebied van plastic dienden als basis voor de oproep tot het indienen van projecten gericht op KMO’s en start-ups. De geselecteerde bedrijven ontvangen een subsidie van € 15.000 en ondersteuning op maat.

De twee uitdagingen die we in 2020 hebben ingediend in het Challenge Plastics Go Green en Circular initiatief werden geselecteerd. De eerste uitdaging werd ingediend in samenwerking met NMC en was gericht op het ontwikkelen van een logistiek systeem om verpakkingsafval van geschuimd beschermingsmateriaal op te halen op de verschillende locaties waar het wordt geproduceerd en het te transporteren naar NMC voor recyclage.

Het project dat voor deze uitdaging werd voorgesteld, werd niet door de organisatie weerhouden. De tweede uitdaging die we indienden was het bieden van een logistieke oplossing voor de inzameling van PP-emmers die gebruikt worden in de voedingssector. Voor deze uitdaging is één project geselecteerd. Het bedrijf achter dit project zal profiteren van de subsidie van €15.000 van het Waalse Gewest en de technische ondersteuning van Valipac.

Spanbanden

Spanbanden zijn een absolute noodzaak om bepaalde ladingen secuur te zekeren tijdens transport. Maar eens ze hun functie vervuld hebben worden ze jammer genoeg herleid tot afval. We gingen de uitdaging aan: waarom zouden spanbanden niet gewoon terug spanbanden kunnen worden? Onze zoektocht leidde ons naar Recostrap, een filiaal van de Nederlandse HSR-Groep. Samen met Recostrap en Ikea organiseren we momenteel de selectieve inzameling van plastic spanbanden bij de Belgische distributiecentra van de Zweedse reus om deze bij Recostrap te recycleren tot nieuwe 2020 spanbanden.

Geschuimd beschermingsmateriaal

Polyethyleen is een veelzijdig inzetbaar polymeer. Naast palletfolies, vaten en flessen worden er ook verpakkingen gemaakt met geëxpandeerd polyethyleen (ePE). Dit ePE wordt ingezet als bescherming van computer- en andere schermen, glazen en ruiten, gelakte profielen, kortom alles wat breekbaar of fragiel is. Iets meer dan een jaar geleden werden we gecontacteerd door 2 Belgische producenten van ePE verpakkingen of we ze konden helpen om een retoursysteem op te zetten.

Zowel Abriso-Jiffy als NMC wensen hun gebruikte verpakkingen bij hun klanten ingezameld te krijgen om ze terug in te zetten bij de productie van nieuwe verpakkingen. We zochten en vonden bij Volvo (Cars en Trucks) en Audi een mooie hoeveelheid ePE afval die tot nu toe naar energetische valorisatie ging. De eerste testen zijn afgerond en worden momenteel geëvalueerd. Eens de resultaten binnen zijn gaan we samen met Abriso-Jiffy en NMC bekijken welke opportuniteiten er zijn om het project op te schalen en er een volwaardig retour logistic systeem van te maken.

Invloed van covid-19 op de prijzen van secundaire grondstoffen.

Zeggen dat COVID-19 een enorme impact heeft gehad op de prijzen van secundaire grondstoffen is een understatement. De markten als geheel werden verstoord, met soms stijgende en soms dalende prijzen.

Papier/Karton

2020 is een turbulent jaar geweest voor de kartonmarkt. De kartonprijzen zijn sinds 2017 gedaald en zijn in beide lockdowns indrukwekkend gestegen. Deze toename wordt verklaard door de afname van de ingezamelde volumes als gevolg van een grotere vraag naar verpakkingen voor geneesmiddelen, levensmiddelen en toiletpapier.

Plasticfolie

Na een sterke daling sinds 2017 door het Chinese invoerverbod zijn de prijzen van plasticfolie in 2018 en 2019 gestabiliseerd, om vervolgens in 2020 weer te dalen als gevolg van de zeer lage prijzen voor ruwe olie. Virgin plastic is momenteel financieel aantrekkelijker dan gerecycleerd plastic.

Hout

De houtprijzen staan sinds 2019 onder druk, deels door de verwoestende invloed van de letterzetter schorskever, een kever die bomen in de Duitse bossen vernietigt, en deels door de sterke daling van de buitenlandse vraag. De invloed van de schorskever kan nog enkele jaren duren. Vervuilde bomen worden massaal gekapt, met als gevolg een enorm overaanbod aan vers hout. Lagere kwaliteiten (recyclagehout) vinden minder snel hun weg naar recyclage.

Metaal

De metaalprijzen zijn sinds 2019 gedaald als gevolg van de verminderde investeringen in infrastructuur in China en Turkije. De COVID-19 crisis heeft geleid tot een verdere aanzienlijke daling van de metaalprijzen. Door de tijdelijke stilstand of vertraging in de automobielindustrie zijn de prijzen gedaald. De eerste tekenen van herstel zijn nu echter in zicht.

Uitdaging 4

De recycleerbaarheid en circulariteit promoten

Uitdaging 4

‘Samenwerken aan een circulaire economie’ is bij ons geen lege slogan, maar een ambitieuze doelstelling. Met alle stakeholders kijken we naar mogelijkheden om bedrijfsmatig verpakkingsafval maximaal te recycleren en te hergebruiken.

In 2020 hebben we verder ingezet op de innovatieve circulaire projecten om binnen Europa ook meer vraag naar recyclaat te creëren.

16,9 km circulaire folie gratis ter beschikking gesteld.

Het olievlekeffect van circulaire krimphoezen

In 2020 werd de laatste hand gelegd aan een circulaire krimpfolie die voor de helft uit recyclaat bestaat en voor de andere helft is gebaseerd op een virgin polymeermix. Het procedé is economisch haalbaar en werd bewust niet gepatenteerd om het massaal doorgang te laten vinden. De samenwerking met Wienerberger in 2019 heeft model gestaan voor de bouwsector. Andere toonaangevende bedrijven in deze sector doen momenteel testen op hun verpakkingen om virgin materiaal te vervangen door gerecycleerd materiaal.

Realisaties van 2020

Disseminatie van de circulaire hoezen

Pieter Bockaert

Marketing bij Bouwpunt

In samenwerking met distributieketen Bouwpunt en Adimat, hun aankoopcentrale, test Coeck Betonfabriek momenteel het gebruik van grondstofzakken (grind, cement, zand) van gerecycleerd materiaal. Voor dit product zou de bedrukking van het logo op de zak worden teruggebracht tot maximaal 5%.

 

Het mooie aan deze samenwerking is de gedeelde visie tussen de verpakker, de ontpakker en Valipac.

“We zijn al vele jaren partner en ambassadeur van Valipac. Voor de juiste afvalverwerking kunnen we steeds rekenen op hun netwerk en expertise. Een van de mooiste verwezenlijkingen van Valipac tot nu toe is het Clean Site System: het selectief inzamelen van bouwfolie en gebruikte pallethoezen. Door dit systeem worden er per jaar bij ons alleen al meerdere ton
bouwplastic “gered” van de verbrandingsoven. Sinds kort loopt er een circulair project dat we geïnitieerd hebben met als doel meer circulaire verpakkingen te ontwerpen. Het is de bedoeling om samen met Valipac, Bouwpunt en onze leverancier Coeck de ingezamelde plastics voor minstens 50% te hergebruiken in onze private label verpakkingen (grondstofzakken). Het mooie aan deze samenwerking is de gedeelde visie tussen de verpakker, de ontpakker en Valipac. Dit circulaire project willen we alvast verder uitbreiden naar het hergebruik van circulaire stretchfolies.”

Pieter Bockaert

Circulaire krimphoezen bij Saint-Gobain Autover

De belangrijkste realisatie van 2020 is echter niet in de bouwsector gebeurd. Naar aanleiding van een publicatie op LinkedIn ter promotie van de circulaire krimphoezen, heeft Saint-Gobain Autover met ons contact opgenomen. Een jaar later heeft Saint-Gobain Autover een Europese aanbesteding uitgeschreven voor de levering van beschermingsfolies voor autoruiten uit gerecycleerd materiaal voor al haar filialen in Europa. De 600 ton folie die de groep jaarlijks gebruikt, bevat nu 50% gerecycleerd plastic afkomstig van selectieve inzamelingen bij bedrijven.

Timothee De Greift

Supply Chain Director for Saint-Gobain Sekurit AGR Activity & Managing Director of Autover Distribution in Bastogne

“Saint-Gobain heeft zich tot doel gesteld om tegen 2050 koolstofneutraal te zijn en de verschillende fasen van ons traject worden steeds beter afgebakend. Op het vlak van toeleveringsketen zijn verpakking en transport de belangrijkste actiemiddelen van Autover. In juli 2019 plaatste Valipac op LinkedIn een oproep aan partners om krimpfolie met 50% gerecycleerd materiaal afkomstig van selectieve inzameling bij bedrijven te testen.”

 

Het is ook een mooie kans om betrokken te raken bij de circulaire economie in zijn meest deugdzame zin.

Met deze plastics beschermen we onze producten, wat ons toelaat het aantal transporten te verminderen door maximaal onderdelen per zending te laden. Daarom hebben we dit nieuwe gerecycleerde plastic natuurlijk vrijwillig getest. Het is ook een mooie kans om betrokken te raken bij de circulaire economie in zijn meest deugdzame zin. Na een eerste overtuigende test in Bastenaken, het Europese centrale magazijn van Autover, hebben we een Europese aanbesteding uitgeschreven voor al onze 28 magazijnen die dit soort producten zouden kunnen gebruiken.

Dankzij de consolidatie van de volumes van al onze Europese magazijnen konden we een wereldwijde aankoopovereenkomst sluiten. Hiermee kunnen we de koolstofuitstoot van de productie van deze plastic met 34% verminderen, d.w.z. met 211 ton CO2 per jaar. We behouden hiermee onze competitiviteit op de markt en zijn trots op het actief bijdragen aan de duurzame overgang van ons bedrijf. Autover heeft de ambitie om bij te dragen aan een duurzamere toekomst door het aandeel gerecycleerd materiaal in onze plastic verpakkingen geleidelijk aan te verhogen.”

Timohee Dg

Wist u dat…

De circulaire krimphoezen genomineerd werden voor een Best Belgian Award for the Environment van het VBO, alsook voor PRS Europe Awards in de categorie Product Technology of the Year.

Genomineerd worden is voor ons belangrijker dan winnen! Ons uiteindelijke doel is namelijk zoveel mogelijk zichtbaarheid creëren, om het product zo breed mogelijk op de markt te brengen, en zo meer afzet voor gerecycleerd materiaal te ontwikkelen.

Stretchfilm met 25% gerecycleerd materiaal

Jaarlijks wordt in België gemiddeld 40.000 ton stretchfolie gebruikt. Een stretchfilm met 25% gerecycleerd materiaal zou dus al een erg mooie vooruitgang zijn. De formule hiervoor wordt op dit moment volop getest en gefinetuned. Dit is een technisch uitdagend proces omdat de samenstelling van stretchfolie zeer complex is. Het grootste obstakel blijkt de geringe dikte van dit materiaal. We spreken van gemiddeld 20 μm, wat betekent dat in het gerecycleerd materiaal eventuele verontreinigingen snel zicht- en/of voelbaar zijn.

In 2020 is Mima Films erin geslaagd om op industriële schaal een 23μm film te produceren die voor 250% rekbaar is en 25% gerecycleerd materiaal bevat. Uit de eerste tests is gebleken dat deze film aan dezelfde eisen voldoet als de virgin film. Begin 2021 worden bij Colruyt en Reynaers Aluminium grootschalige testen uitgevoerd. Ondertussen hebben ook FNAC en Vandenborre hun interesse getoond om deel te nemen aan deze circulaire transitie. Ons doel is om dit concept in 2021 te dissemineren in de distributiesector.

Circulaire inkten

De inkten die op folie gebruikt worden voor branding doeleinden kunnen de kwaliteit van de recyclage in de weg staan. In 2019 zijn we een project gestart met als eerste doelstelling het ontwikkelen van inkten die tijdens het recyclageproces geneutraliseerd kunnen worden. Deze piste werd opgegeven, maar we evalueren op dit moment twee andere pistes:

  • het weglaten van printen op films (voorkeurspiste). Branding wordt gedaan op hoes, sleeve, papieren onderlaag, … De PE-folie verliest zijn waarde niet en kan volledig worden gerecycleerd.
  • de hoeveelheid inkt tot een standaard inkt/ film-verhouding beperken (optie gekozen indien de bedrukking niet bespreekbaar is). Als de hoeveelheid inkt een bepaalde drempel niet overschrijdt, kan een circulaire grijze film worden ontwikkeld. Dit scenario kan werken als er voldoende vraag is naar deze grijze films.

 

Met deze innovaties willen we de vraag naar meer gerecycleerde materialen door verpakkingsproducenten in Europa vergroten om zo naar een circulair proces te gaan waarin elke verpakking volledig kan worden hergebruikt.

Data als katalysator

Naast deze vier uitdagingen blijven we onze activiteit van monitoring van bedrijfsafval verder ontwikkelen om ze efficiënter te maken en de toegevoegde waarde ervan voor onze
stakeholders te maximaliseren.

Sinds drie jaar leveren de aangesloten ophalers ons gegevens over de productie van bedrijfsafval bij hun klanten (myClients Materials). Naast de gegevens over bedrijfsmatig verpakkingsafval beschikken we nu over een unieke databank die het grootste aantal Belgische afvalproducenten samenbrengt. Hiermee is Valipac een belangrijke speler geworden op het gebied van data over productie van bedrijfsafval.

Een uniek databank

Onze aanpak is identiek voor de gewesten en we hanteren al drie jaar dezelfde methodologie. De gegevens zijn vergelijkbaar en worden op uniforme wijze geïnterpreteerd.

Valipac hecht veel belang aan de kwaliteit van de gegevens die door de ophalers worden aangeleverd. De grondige controles door ons team van 8 medewerkers garanderen de betrouwbaarheid van de gegevens.

Toegevoegde waarde van de gegevens

Aan de hand van de verzamelde gegevens kunnen we het potentieel voor een betere sortering identificeren. Dankzij deze gegevens voerden we een grootschalige campagne om de bedrijven bewust te maken van het sorteren van plasticfolie en hielden we een enquête om te bepalen wat de remmen en hefbomen zijn voor het sorteren van plasticfolie in bedrijven.

We hebben ons Insights-platform verder ontwikkeld, dat de aangesloten ophalers niet alleen relevante informatie biedt over hun marktaandeel en trends, maar ook over het verbeteringspotentieel bij hun klanten in het sorteren van papier/karton, plasticfolie en EPS. We bekijken momenteel hoe we de gegevens verder kunnen analyseren om er zo efficiënt mogelijk gebruik van te maken. In de nabije toekomst zullen we ook gegevens op andere punten in de waardeketen (bv. gerecycleerde inhoud, bestemmingen) identificeren om meer toegevoegde waarde te kunnen bieden voor onze verschillende stakeholders en gewestelijke overheden.

Hoe evolueert het sorteergedrag van bedrijven?

  • Het percentage bedrijven dat papier/karton sorteert, neemt al twee jaar op rij toe.
  • Het percentage bedrijven dat plasticfolie sorteert, neemt al twee jaar op rij toe.
  • De toename van het aantal bedrijven dat plasticfolie sorteert is groter dan de toename van het aantal bedrijven dat papier/karton sorteert.

Samenwerking met Fost Plus

Ons systeem voor de registratie van bedrijfsafvalproductie heeft ook geleid tot een samenwerking tussen Fost Plus en Valipac. Aangesloten ophalers hebben ons aangegeven welke bedrijven PMD in 2019 hebben gesorteerd. Wij identificeerden welke bedrijven deze stroom in 2019 voor het eerst hebben gesorteerd. Zo konden 1.234 bedrijven profiteren van de eenmalige premie van € 75 die door Fost Plus werd toegekend om het sorteren van PMD in bedrijven te stimuleren.

Om af te ronden

Met heel wat initiatieven heeft Valipac steeds bewezen een koploper te zijn, die uitdagingen niet uit de weg gaat.

Met veel enthousiasme neem ik de rol als voorzitter van Valipac over van Roger Van der Linden, die zich 15 jaar lang met hart en ziel inzette voor deze mooie organisatie. Valipac bruist van energie, niet in het minst omdat het team van Valipac er staat.

Francis en Roger waren in de afgelopen jaren een weergaloze tandem als gids.

De waarden van Valipac spreken me sterk aan. Ik was ook aangenaam verrast door de pragmatische aanpak van Valipac. Het Valipac parcours van verwezenlijkingen en uitdagingen die met succes werden aangegaan, is indrukwekkend.

Met heel wat initiatieven heeft Valipac steeds bewezen een koploper te zijn, die uitdagingen niet uit de weg gaat. Het is een wereldwijd unieke organisatie met een grote voortrekkersrol binnen Europa, die zijn rol als kenniscentrum voor bedrijfsmatig verpakkingsafval zeer serieus neemt. Valipac is niet enkel een betrouwbare bron van informatie voor de industrie en de overheden, maar vooral een klantgerichte partner voor de deelnemers/klanten.

Valipac heeft een sterke missie en visie die ik graag mee in de praktijk zal omzetten. Eén van de belangrijkste taken hierbij is het stimuleren van innovatieve samenwerkingsverbanden tussen alle actoren in de verpakkingscirkel én richting beleidsmakers. Met de opgenomen pioniersrol en de nieuwe accenten op innovatie is Valipac ideaal gepositioneerd om de talrijke uitdagingen van de circulaire economie op te nemen.

Laten we samen verder werken aan meer circulariteit voor onze bedrijfsmatige verpakkingen. Er liggen zeker grote uitdagingen in het verschiet, maar sámen en met de juiste ingesteldheid zullen we slagen. Ik geloof heel sterk in de kracht van het collectief, en het Valipac-team is voorbeeldig.

Lieven Stalmans
Group Manager Energy and Climate at Borealis
Voorzitter Valipac