Resultaten 2017-2018

Woord vooraf

Verder kijken dan recyclage

Het is voor het eerst dat Valipac een uitgebreid Activiteitenoverzicht publiceert. Een mooi rapport, want met een recyclagepercentage van 88,8% voor bedrijfsmatig verpakkingsafval behalen we ruimschoots de doelstellingen. 7.200 bedrijven nemen deel aan ons systeem. We werken intensief samen met 220 aangesloten afvalophalers en reikten een premie uit aan 35.000 bedrijven voor het sorteren van hun bedrijfsmatig verpakkingsafval – goed voor een bedrag van 6,8 miljoen euro.

Hoewel die resultaten uitmuntend zijn, blijven we niet op onze lauweren rusten. Samen met onze partners hebben we de voorbije jaren tal van demonstratie- en sensibiliseringsprojecten opgezet om specifieke deelstromen aan te pakken en zo de inzamel- en recyclagecijfers nog te verbeteren. Dat continue streven naar optimalisatie en meer efficiëntie is niet alleen eigen aan de Valipac-aanpak. Het is ook een noodzaak, want de recyclagedoelstellingen die Europa vooropstelt voor de toekomst zijn bijzonder ambitieus. Bovendien staan de recyclagecijfers onder druk door de stijgende reglementering in Azië.

Ons mandaat werd recent verruimd en er staat een toekomstgericht Valipac klaar, met een nieuwe missie, ambities en waarden. Dit Activiteitenoverzicht is dan ook meer dan een overzicht van onze belangrijkste prestaties, feiten en cijfers. De projecten en aanpak die we presenteren, maken duidelijk dat we onze spilfunctie in de circulaire economie enthousiast opnemen. En dat we vanuit onze kennis van de afvalsector en contacten met de volledige waardeketen terdege werk maken van een nog betere dienstverlening en grotere meerwaarde voor de aangesloten ondernemingen.

Hoewel de resultaten uitmuntend zijn, blijven we niet op onze lauweren rusten.

Het overzicht dat we hier presenteren is het werk van het hele Valipac-team, dat zich dagelijks met veel energie en enthousiasme inzet om onze ambities waar te maken. Het Activiteitenoverzicht weerspiegelt ook onze ambitie om transparant en open te communiceren met al onze stakeholders, met respect voor de vertrouwelijkheid van de data. Dat is volledig in lijn met onze nieuwe missie ‘Samen werken aan een circulaire economie’, waarin samenwerking en transparantie onmisbaar zijn.

Resultaten 2017
  • 7.200 BEDRIJVEN ZIJN KLANT VAN VALIPAC De klanten van Valipac hebben de garantie dat hun bedrijf in orde is met de wetgeving voor bedrijfsmatige verpakkingen.
  • 220 OPERATOREN De afvalophalers die zijn aangesloten bij Valipac bezorgen ons maandelijks en jaarlijks cijfers over het bedrijfsmatig verpakkingsafval dat ze hebben opgehaald.
  • 750.000 ton eenmalige verpakkingen op de markt gebracht
  • 3.115.000 ton herbruikbare verpakkingen op de markt gebracht
  • 675.000 ton bedrijfsmatig verpakkingsafval gerecycleerd door de aangesloten afvalophalers
  • 88.8% globale recyclage van bedrijfsmatig verpakkingsafval
  • 96% nuttige toepassing van bedrijfsmatig verpakkingsafval
  • 100% recyclage van papieren en kartonnen bedrijfsmatig verpakkingsafval
  • 90,3% recyclage van metalen bedrijfsmatig verpakkingsafval
  • 84,5% recyclage van houten bedrijfsmatig verpakkingsafval
  • 54,4% recyclage van plastic bedrijfsmatig verpakkingsafval
  • 35.000 bedrijven krijgen een Valipac-premie voor het sorteren van bedrijfsmatig verpakkingsafval
  • 6.850.000 € toegekend bedrag aan premies
FINANCIEEL RESULTAAT 2017

We sluiten het boekjaar af met een licht positief resultaat van 1.108.000 €. Valipac streeft immers naar een breakeven. 50% van onze inkomsten vloeien terug naar de industrie via de premies.

  • Bijdrage deelnemers
  • Vergoeding operatoren
  • Vergoeding ontpakkers
  • Werkingskosten (incl. personeel)
  • Terugname provisie voorgaande jaren
  • Resultaat boekjaar
PROJECTEN EN SENSIBILISERINGSACTIES VOOR EEN CIRCULAIRE ECONOMIE

De circulaire economie vormt een nieuwe maatschappelijke uitdaging waar Valipac mee zijn schouders onder wil zetten. Om de circulaire economie te inspireren, zetten we tal van demonstratieprojecten en sensibiliseringsacties op.

Onze lineaire economie omvormen tot een circulaire economie: dat betekent afval en afgedankte producten opnieuw in het productieproces brengen. Door de kringloop te sluiten, verminderen we de afvalproductie en het gebruik van ruwe grondstoffen. Via ecodesign verlengen we de levensduur van materialen en zorgen we ervoor dat producten op het einde van hun leven makkelijk gerecycleerd kunnen worden.

Een van de stromen die we bij Valipac onder de loep nemen, zijn de kunststof verpakkingen. Van die verpakkingsstroom wordt momenteel nog maar 54% gerecycleerd. Samen met onze partners zetten we nieuwe circulaire businessmodellen op die de kringloop van kunststof verpakkingsmateriaal sluiten. De komende jaren zullen we stelselmatig de specifieke verpakkings- en materiaalstromen aanpakken waarvoor nog potentieel tot verbetering bestaat.

Circulaire oplossing voor kunststof folies van bouwwerven

Op bouwwerven komen naast bouw- en sloopafval ook kunststof verpakkingsfolies vrij. Met het project Clean Site Circulair tekenen we in samenwerking met baksteenfabrikant Wienerberger een circulair model uit voor verpakkingsfolies.

Eerder al zette Valipac samen met tal van partners een ophaalsysteem op voor kunststof folies op bouwwerven: Clean Site System. Aannemers verkrijgen in de bouwhandel speciale inzamelzakken waarin ze de folies verzamelen op hun werven. De gevulde zakken kunnen de aannemers binnenbrengen bij hun handelaar, waar ze regelmatig worden opgehaald. De opgehaalde folies worden vervolgens gerecycleerd tot nieuwe kunststof producten.

Het project Clean Site Circulair gaat nog een stap verder en wil de kringloop van kunststof verpakkingsfolies volledig sluiten. Zo weinig mogelijk materiaal mag daarbij verloren gaan. Bovendien moet de kwaliteit van de gerecycleerde verpakkingen zo hoog mogelijk zijn. Daarom betrekken we in dit project alle spelers uit de waardeketen. Baksteenfabrikant Wienerberger engageert zich om de gerecycleerde verpakkingen opnieuw te gebruiken als ze dezelfde kwaliteit hebben als de folies gemaakt uit virgin materiaal. Fema, de beroepsvereniging voor handelaren in bouwmaterialen, staat in voor de distributie en de logistiek van de verpakkingen naar de werf en terug. Rymoplast recycleert de folies tot granulaten met een kwaliteit die bruikbaar is om nieuwe verpakkingsfolies te maken. Total onderzoekt en ontwikkelt een recyclagemethode waarbij downgrading van het materiaal wordt vermeden. Een extra uitdaging bestaat erin om een gerecycleerd product te maken dat op zijn beurt opnieuw recycleerbaar is op het einde van zijn leven. Total voert daarom een reeks tests uit met een booster polymeer. Nemen ook deel aan het project: Feproma, dat de fabrikanten van (verpakte) bouwmaterialen vertegenwoordigt, en Go4Circle, de bedrijfsfederatie van de circulaire economie.

Voor dit project krijgt Valipac tot 2019 financiële steun van Vlaanderen Circulair.

Dit is Valipac op zijn best: spelers uit de waardeketen bij elkaar brengen en samen met deze partners werk maken van een circulair systeem om van afval nieuwe grondstoffen te maken.

Met Clean Site Circulair willen we ook andere sectoren prikkelen om circulaire oplossingen te zoeken voor bedrijfsmatige kunststofverpakkingen. Zulke projecten hebben ook als voordeel dat ze de vraag naar recycled content stimuleren. En naarmate de vraag toeneemt, zal de markt ook meer circulaire oplossingen aanbieden.

Inzameling van harde kunststoffen op bouwwerven

Naast die van kunststof folies ontstaan er op bouwwerven nog andere verpakkings- en afvalstromen. Met het project MIRCO (MIxed Rigid plastics from COnstruction sites) ontwikkelen we een businessmodel om harde kunststoffen van bouwwerven te recycleren tot maalgoed. Producenten van bouwmaterialen kunnen deze stroom opnieuw inzetten als grondstof.

Naast bedrijfsmatige kunststof verpakkingen werden in het project ook andere kunststof materialen ingezameld, zoals huishoudelijke verpakkingen, snijresten van buizen en resten van kunststof raamprofielen. Die verruiming van uitsluitend verpakkingen naar een materiaalaanpak is noodzakelijk om de steeds ambitieuzere recyclagedoelstellingen te halen en een gebruiksvriendelijk inzamelsysteem te ontwikkelen voor de aannemers. In het demonstratieproject werden alle kunststof materialen verzameld in één container, die in een gespecialiseerd sorteercentrum werd uitgesorteerd in de verschillende polymeerstromen.

Het project werd begeleid door een stuurgroep met daarin vertegenwoordigers van onder andere OVAM en Fost Plus.

MIRCO wordt eind 2018 afgerond en geëvalueerd. Valipac kreeg voor dit project de steun van Cleantech Flanders in het kader van het MIP-programma (Milieu- en energietechnologie Innovatie Platform).

Starterskit voor plastic folies

Uit analyses van Valipac blijkt dat slechts 11% van de bedrijven die over een container voor de inzameling van papier/karton verpakkingen beschikken, ook foliezakken gebruiken. Om bedrijven aan te sporen om ook die plastic folies te sorteren, zette Valipac in samenwerking met de aangesloten afvalophalers een sensibiliseringsactie op.

Daartoe ontwikkelden we een starterskit met een gadget (een kleine kartonnen vrachtwagen) die drie inzamelzakken en een informatiefolder bevat. Als de zakken gevuld zijn, worden ze gratis opgehaald bij het leegmaken van de papier- en kartoncontainer. Het doel? Aantonen dat de selectieve inzameling van plastic folies haalbaar en praktisch is, en dat het helemaal niet duur hoeft te zijn.

Bedrijven die actief zijn in de groot- en kleinhandel produceren aanzienlijke hoeveelheden afval van plastic folies. De bedrijven die wel en niet sorteren kunnen we gemakkelijk identificeren in onze databanken. In samenwerking met de afvalophalers stuurden we al meer dan 5.000 starterskits naar bedrijven uit de twee sectoren waar nog veel potentieel is voor selectieve inzameling van folies. Ondernemingen die overtuigd zijn van dit systeem kunnen vervolgens zakken bijbestellen bij hun afvalophaler. Zulke sensibiliseringsacties zijn ook op andere afvalstromen toepasbaar of kunnen uitgebreid worden naar andere doelgroepen.

Inzameling van EPS (piepschuim)

Ondanks het feit dat er een sorteerverplichting bestaat voor EPS, zamelen bedrijven deze stroom nog altijd te weinig in. Om de inzameling te stimuleren, onderzoekt Valipac de haalbaarheid van een inzamelsysteem met zakken uit geweven polypropyleen.

EPS, in de volksmond ook isomo of piepschuim genoemd, is een materiaal dat weinig weegt maar een groot volume inneemt. Daardoor is deze afvalstroom moeilijk en duur om te hanteren en op te halen. Jammer, want EPS kan zeer goed en hoogwaardig gerecycleerd worden.

Voor het Brusselse Gewest krijgt Valipac voor dit project financiële steun van Leefmilieu Brussel.

Met een demonstratieproject onderzoekt Valipac in samenwerking met Fost Plus of stevige zakken uit geweven, transparant polypropyleen daarbij kunnen helpen. We werken daarvoor samen met de voedingssector en verschillende meubel- en elektrozaken. De met EPS gevulde zakken worden meegenomen bij de ophaling van de papier- en kartoncontainer, wat de logistieke kosten drukt. In tegenstelling tot de (al dan niet geperforeerde) zakken in polyethyleen scheuren de geweven zakken niet in de perswagen, waardoor het papier en het karton niet vervuild raken. Het EPS dat op deze manier wordt ingezameld, krijgt een tweede leven als isolatiemortel of isolatiepanelen.

‘Ik sorteer in mijn bedrijf’

Grote en middelgrote bedrijven zijn doorgaans goed op de hoogte van hun verplichtingen op het vlak van bedrijfsmatige verpakkingen en ander afval. Bij kmo’s en zelfstandige ondernemers is dat veel minder het geval. Sinds dit jaar biedt de website iksorteerinmijnbedrijf.be een antwoord op vragen als: Welke zijn de sorteerverplichtingen? Hoe start ik de selectieve inzameling op in mijn bedrijf? Wat gebeurt er met het ingezamelde afval?

De website, voor iedereen toegankelijk, is een praktische gids die bedrijven wegwijs maakt in de sortering en de ophaling van hun bedrijfsafval. Ze vinden er alle info over de diverse afvalstoffen – van papier en karton, over metaal en plastics tot afgedankte elektrische apparaten. En er zijn ook praktische tips om de afvalstromen te herkennen, te sorteren en te laten ophalen.

Om bedrijven te overtuigen om hun steentje bij te dragen aan de circulaire economie, vermeldt de website ook op welke manier het afval een tweede leven krijgt. Als bedrijven weten waar hun inspanningen toe leiden en welke nieuwe toepassing hun afval krijgt, sorteren ze automatisch beter. Als extra steuntje in de rug kunnen bedrijven op de website ook gratis posters en folders downloaden of bestellen om hun medewerkers wegwijs te maken in het sorteren van afval.

Deze website is opgesteld in samenwerking met andere beheersorganisaties.

www.iksorteerinmijnbedrijf.be

‘Beter sorteren’

De zuiverheid van de afvalstromen is belangrijk om van de circulaire economie een succes te maken. Als afvalstoffen slecht gesorteerd zijn, komen ze niet meer in aanmerking voor recyclage. Samen met de ophaalsector heeft Valipac een communicatiecampagne uitgewerkt om de principes voor een kwalitatieve sortering van plastic folies nog eens op een rijtje te zetten.

Afvalophalers worden regelmatig geconfronteerd met verontreiniging in de inzamelzakken voor plastic folies. In de zakken komen vaak kleefmiddelen, stukken karton, petflessen en bekers terecht. Onze communicatiecampagne zette de puntjes nog eens op de i. Posters met de slogan ‘Een goed gesorteerde zak bevat propere folie en niks anders’ werden naar alle bedrijven verstuurd die klant zijn van onze partners en die zakken gebruiken voor de inzameling van plastic folies.

Nieuwe corporate website

Om zijn nieuwe missie, ambities en waarden breed te communiceren, lanceerde Valipac dit jaar een nieuwe corporate website. Inhoudelijk vormt het nieuwe motto ‘Samen werken aan een circulaire economie’ de rode draad doorheen de website. Zo vind je op de site ook een overzicht van de Valipac-dienstverlening voor bedrijven die zelf werk willen maken van de circulaire economie. De website heeft ook een nieuwe look-and-feel, die helemaal past binnen de nieuwe huisstijl van Valipac.

www.valipac.be

Onze stakeholders over Valipac

Pascal Léglise directeur MVO, Kwaliteit en Duurzame Ontwikkeling bij Carrefour België en voorzitter van de Commissie Duurzame Handel van Comeos

“De circulaire economie is de toekomst: we hebben ze nodig om de klimaatverandering tegen te gaan en om onze ecologische voetafdruk te reduceren. De rol van Valipac, die de circulaire economie aanmoedigt, is daarin van groot belang.

Als klant van de verschillende organisaties – Valipac, Valorfrit, Valorlub, Fost Plus, Recupel, Bebat – heeft Carrefour alle belang bij een globaal overzicht van zijn afvalproductie. De informaticasystemen waarover Valipac beschikt, zijn daarbij een enorme troef. Die zorgen voor een betrouwbare, kwaliteitsvolle dataverwerking en een efficiënte samenwerking.

De informaticasystemen waarover Valipac beschikt, zijn een enorme troef.

Het is een goede zaak dat Valipac nu het initiatief neemt om samen te werken met zijn collega-organisaties. Door kennis samen te voegen zal de werking van de verschillende organisaties alleen maar verbeteren en zal ook de administratieve last voor de bedrijven flink verminderen. Ook voor de communicatie is zo’n partnerschap wenselijk. Want in de strijd tegen zwerfvuil en afval moet elke burger en elke werknemer vanuit verschillende hoeken dezelfde sensibiliserende boodschap krijgen. Alleen dan kunnen we mensen helpen om hun houding ten opzichte van afval te veranderen en mee werk te maken van recyclage en de circulaire economie.”

Marnix Van Hoe directeur van Fema, de Belgische beroepsvereniging voor handelaars in bouwmaterialen en bestuurder van Valipac

“Een netwerk uitbouwen met de verpakkers, ontpakkers en verwerkers om de recyclage van verpakkingsafval te organiseren: Valipac draagt een positief verhaal uit dat van bij het begin heeft aangeslagen. Het succes van het Belgische systeem voor bedrijfsmatige verpakkingen is overduidelijk, en de bewuste keuze voor samenwerking ligt aan de basis daarvan. In heel Europa is geen tweede Valipac te vinden, en daar mogen alle betrokken spelers best trots op zijn.

In heel Europa is geen tweede Valipac te vinden.

Fema vertegenwoordigt de handelaren in bouwmaterialen, maar heeft ook goede contacten met de producenten ervan en met de aannemers, die de materialen ontpakken. We zijn dus bij de hele keten betrokken. Samen met Valipac bedachten we het Clean Site System, dat een logistieke oplossing biedt voor het probleem van de verpakkingsplastics op de bouwwerven.Het systeem zorgt ook voor nette werven, en dat is natuurlijk mooi meegenomen. Hoewel handelaars niet verplicht zijn om er aan deel te nemen, is het systeem toch een groot succes. Intussen zetten we met een vervolgproject, Clean Site Circulair, de stap naar de circulaire economie. Samen met baksteenfabrikant Wienerberger en Total geven we het plastic verpakkingsafval van bouwwerven een tweede leven. Met dat project zijn we echte trendsetters. En we kijken ook verder dan de plastic folies. Op werven slingert immers vaak nog ander plasticafval rond, waarvoor we ook een oplossing zoeken.”